Moitos dos peregrinos que visitan o Camiño de Santiago non se conforman con chegar só á capital de Galicia e ver a súa extraordinaria catedral, senón que continúan a súa viaxe cara ao mar.

En realidade, hai unha peregrinación pagá que se remonta a tempos anteriores ao cristianismo e, en consecuencia, á construción da catedral despois do descubrimento dunha "suposta" tumba do apóstolo Santiago.

As sociedades celtas galaicas peregrinaban ao mar para curar as almas mentres estaban vivas, antes de morrer ou como sacrificio para amosar o pesar por algo errado. Un destes enclaves foi Fisterra, (Finis Terrae) chamado polos romanos que pensaban que ese era o fin da Terra.

Estas peregrinacións tamén tiveron lugar noutros finisterres da cultura celta atlántica, como os de Irlanda ou Bretaña, pero tamén houbo outros lugares santuario onde houbo pedras sagradas (as famosas pedras de abalar ou mecedoiras) que despois se cristianizaron, construíndo capelas preto delas.

Estas pedras sagradas existían nos países da cultura atlántica celta, como Cornualles (The Logan Rock). E tamén hai moitos lugares de culto deste estilo en Galicia, un dos máis famosos é Muxía e o santuario da Virxe da Barca. Aquí, moitos peregrinos rematan hoxe a súa viaxe.

Segundo a mitoloxía celta, o rei Breogán chegou a Galicia desde Exipto e fundou Brigantia, (actual Coruña) onde ordenou a construción dunha gran Torre desde a que podería ver unha terra ao lonxe (Irlanda) que tamén quixo invadir e que un dos seus fillos logrou conquistar.

Aquela gran Torre de Breogán foi destruída e posteriormente reconstruída polos romanos, e tamén a rebautizaron co nome de Torre de Hércules.

Tamén hai historiadores irlandeses e galegos que defenden a procedencia dos pobos celtas do noroeste da Península Ibérica, que chegaron a Gran Bretaña e Irlanda e se estableceron alí. Afirmando así que Galicia é o berce da cultura celta atlántica.

E é que estes pobos celtas xa eran sociedades migrantes de orixe indoeuropea (como as linguas), espalláronse por toda Europa e chegaron até os Finisterres atánticos de Galicia, Bretaña, Irlanda... lugares onde máis duraron os vestixios da súa cultura: palabras, topónimos, lendas, restos arqueolóxicos, ritos e celebracións que aínda perduran incluso baixo a denominación cristiá posterior.

De feito, na língua dos celtas galaicos hai moitas palabras e raíces na língua galega actual que teñen similitudes con outras linguas celtas, como o gaélico. Só na provincia de Pontevedra hai máis de 50 topónimos relacionados con vilas galegas e a cidade de Lugo leva o nome do deus Lugh, da mitoloxía celta.

Os galaicos eran a tribo maioritaria que habitaba este territorio antes da chegada dos romanos e que os gregos xa bautizaran con ese nome (kalaikoi = "homes de montaña") e recoñecidos como pobos celtas semellantes aos galos da Galia (hoxe Francia) e aos galeses de Gales.

Estes celtas galaicos vivían en aldeas fortificadas chamadas "castros", cuxos restos tamén son abundantes no norte de Portugal e Asturias. Pero só en Galicia están inventariados preto de 3.000 asentamentos castrexos, aínda que só menos do 1% son castros escavados visitables. Esta cifra é importante tendo en conta a superficie non moi extensa do territorio galego.

Estas construccións tiñan a mesma tipoloxía: eran grupos de casas de pedra con muros circulares no alto dos outeiros, con función defensiva. Aínda que tamén existían na costa. Do mesmo xeito que hai aldeas, vilas e cidades no noso tempo, houbo castros grandes e pequenos, algúns moi extensos, como os de Vigo ou San Cibrao de Lás (Lánsbriga), e estaban conectados con outros máis pequenos, creando unha espectacular rede de castros por todo o territorio.

Tamén mantiñan un estilo ordenado, coas casas arredor dun complexo central, a croa, onde facían rituais, ofrendas, etc... e no monte abaixo eran as zonas de horta e pastos. Os castros costeiros tamén foron esenciais para o abastecemento de produtos pesqueiros e portos comerciais. A sociedade celta galáica era unha civilización importante.

Porén, é probábel que os galaicos non foran os primeiros pobos en establecerse nunha terra xa habitada por outras tribos que deixaron restos megalíticos. Uns destes pobos eran os Oestrimnios (habitantes do oeste) que posiblemente chegaron do norte de África. Como dato curioso, a franxa atlántica da península desde Galicia ata Portugal, ten similitudes xenéticas co ADN do norte de África.


Castro de Baroña Galicia
Castro de Baroña